روزى در خدمت جناب « آقا » ، به زيارت آن بقعه فايز شديم . از دروازهء شهر تا اين مكان متبرّك و ساير جاهاى مفرّح ، خيابان‌هاى بسيار دارد ، كه هروقت عصر ، آب به همهء آنها پاشيده ، مصفا مىكنند . در نزديكى قبر مزبور ، از خط « شمن دفر » « 1 » راه « مصر » رشته [ اى ] جدا نموده ، از سمت يسار عبور داده ، كه به شهر « رمله » منتهى مىشود . در گذرگاه اين رشته راه ، در موضع « ذخاير » ، عمارتى است كه « اسماعيل پاشا » در نهايت خوبى درست كرده ، استحكامات بحرى اين شهر ، خارج از اندازهء توصيف است . از طرف دريا ، چنان‌چه مذكور شد ، سنگ‌هاى بزرگ به ته دريا ريخته‌اند كه واپورها را از نزديكى به شهر بازدارد . از ساير اطراف خشكى هم داراى استحكامات كافى است . به دور شهر خندق عميق و متين كشيده‌اند . 5 يا 6 دروازه دارد . آذوقه و بعضى [ از ] ما يحتاج شهر را با كشتىهاى بادى از خارج حمل مىنمايند . قيمت « گندم » در اين ايام ، يك من تبريز ، 2000 شاهى بود . فروش « 2 » ايرانى در اين‌جا به قيمت گران به فروش مىرسد . 15 روزنامه « عربى » و « فرانسه » و غيره طبع و نشر مىشود . در 186 « 3 » مدرسهء دولتى ، 4316 « 4 » شاگرد ، مشغول [ به ] تحصيل هستند . و كلا 17 « قونسول » در اين شهر مقيم است . هرجور « اثمار » و « فواكه » در تمام سال در اين شهر يافت مىشود . اهل شهر عادت به خوردن « زيتون » دارند . در اين موسم نوبر « رطب » بود . سكنهء شهر 000 ، 330 نفر است . روز يك‌شنبه ، بيست و سيم شوال 1296 [ ه . ق . ] امروز صبح ، از « اسكندريه » به سمت « قاهره مصر » با راه‌آهن حركت شد . وكيل قونسول « اسكندريه » ، با چند نفر از اعاظم تجار ، همراه جناب « آقا » بودند . اين خط راه‌آهن ، روزى دو بار از « اسكندريه » به « مصر » حركت كرده ، در 8 ساعت

--> ( 1 ) . شمن دفر ( Chemin de fer ) واژه‌اى است فرانسوى به‌معناى راه‌آهن . ( 2 ) . فرش‌ها . ( 3 ) . در اصل : صد و هشتاد شش ( 4 ) . در اصل : چهار هزار و سيصد شانزده